🌊 Ο Κόσμος του Νερού του Άλντο Νικολάι Η ασφάλεια που πνίγει την ψυχή

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς

Πόσο οξυγόνο χρειάζεται ένα όνειρο για να επιβιώσει μέσα στην καθημερινότητα; Στον Κόσμο του Νερού, ο Άλντο Νικολάι τοποθετεί έναν ευαίσθητο άνθρωπο απέναντι σε μια κοινωνία που βαφτίζει ωριμότητα την παραίτηση και ασφάλεια τον εγκλεισμό. Με πικρό χιούμορ και υποδόρια μελαγχολία, μετατρέπει το ενυδρείο ενός σπιτιού σε ολόκληρη φιλοσοφία ζωής. Το νερό γίνεται ελευθερία, αλλά και η σιωπηλή προειδοποίηση μιας ύπαρξης που ασφυκτιά.

Ο Τσελεστίνο Βιόλα δεν είναι ένας επαναστάτης που κραυγάζει. Είναι κάτι πολύ πιο ευάλωτο και, ίσως, πολύ πιο επικίνδυνο για την κοινωνική τάξη: ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να πιστέψει στο νόημα όσων οι άλλοι θεωρούν αυτονόητα. Το γραφείο, η σταδιοδρομία, ο σταθερός μισθός, ο γάμος και η τακτοποιημένη ζωή δεν αποτελούν γι’ αυτόν στάδια ενηλικίωσης, αλλά διαδοχικούς θαλάμους εγκλεισμού.

Η οικογένειά του τον πολιορκεί χωρίς να συνειδητοποιεί τη βιαιότητα της πίεσής της. Η μητέρα αγαπά τον γιο της, αλλά τον αγαπά μέσα από το στενό μέτρο των κοινωνικών συμβάσεων. Θέλει να τον προστατεύσει από την αβεβαιότητα και, ακριβώς γι’ αυτό, γίνεται άθελά της δεσμοφύλακάς του. Η Ντιάνα και ο Αλμπέρτο εκπροσωπούν εκείνους που έχουν αποδεχτεί πλήρως τους κανόνες της μικροαστικής ευημερίας. Δεν είναι τέρατα ούτε συνειδητοί δυνάστες. Είναι άνθρωποι που έχουν προσαρμοστεί τόσο καλά, ώστε δεν αναγνωρίζουν πια την προσαρμογή ως απώλεια.

Η Αμέλεια εμφανίζεται σαν πιθανή σωτηρία. Η τρυφερότητά της γεννά στον Τσελεστίνο την ελπίδα πως μπορεί να αγαπηθεί χωρίς να αλλοιωθεί. Ωστόσο, ο γάμος δεν ανοίγει την πόρτα προς έναν κοινό ορίζοντα. Προσθέτει νέες υποχρεώσεις, απαιτήσεις και συμβιβασμούς. Η Αμέλεια γίνεται έτσι το πιο γλυκό πρόσωπο της παγίδας. Δεν εξαπατά αναγκαστικά τον ήρωα· υπηρετεί και η ίδια όσα διδάχθηκε να θεωρεί φυσιολογικά. Η τραγικότητά της βρίσκεται στο ότι προσφέρει αγάπη με αντάλλαγμα την προσαρμογή.

Το ενυδρείο δεσπόζει ως το ευφυέστερο σύμβολο του έργου. Ο Τσελεστίνο παρατηρεί τα ψάρια και φαντάζεται έναν κόσμο καθαρό, ρευστό, απαλλαγμένο από ωράρια, φιλοδοξίες και κοινωνικούς ρόλους. Όμως τα ψάρια δεν κολυμπούν στον ωκεανό. Κινούνται πίσω από γυαλί, σε έναν τεχνητό παράδεισο που κάποιος άλλος έχει οριοθετήσει. Το καταφύγιο του ήρωα περιέχει, λοιπόν, την ίδια του την αντίφαση: λαχταρά την απεραντοσύνη, αλλά τη χωρά μέσα σε μια γυάλινη δεξαμενή.

Η σύλληψη του Νικολάι γεννήθηκε από τη θέα των νυχτερινών, φωτισμένων γραφείων της RAI, που του φάνηκαν σαν ενυδρείο γεμάτο εγκλωβισμένους οργανισμούς. Όταν το έργο παρουσιάστηκε στη Βιέννη, το 1963, η μεταπολεμική Ευρώπη οικοδομούσε το όραμα της κατανάλωσης, της επαγγελματικής ανόδου και της οικονομικής ασφάλειας. Πίσω από αυτή την ευημερία, όμως, μεγάλωνε μια νέα μοναξιά: ο άνθρωπος αποκτούσε περισσότερα, ενώ αισθανόταν ότι ανήκε όλο και λιγότερο στον εαυτό του.

Ο Νικολάι δεν εξιδανικεύει την άρνηση των ευθυνών ούτε παρουσιάζει κάθε εργασία ως δουλεία. Θέτει ένα βαθύτερο ερώτημα: πότε η προσαρμογή παύει να είναι αναγκαίος συμβιβασμός και γίνεται ακρωτηριασμός της προσωπικότητας; Ο Τσελεστίνο δεν υποφέρει επειδή στερείται ανέσεων. Υποφέρει επειδή η ζωή που του προσφέρεται απαιτεί να εγκαταλείψει εκείνο το μέρος του εαυτού του που ακόμη μπορεί να ονειρεύεται.

Σήμερα, το έργο ακούγεται ανησυχητικά σύγχρονο. Η ασφάλεια εξακολουθεί να προβάλλεται ως υπέρτατο αγαθό, ενώ η εξάντληση ονομάζεται επιτυχία και η διαρκής απασχόληση παραγωγικότητα. Πόσοι άνθρωποι ζουν μέσα σε αόρατα ενυδρεία, επαναλαμβάνοντας τις ίδιες κινήσεις, επειδή φοβούνται την ανοιχτή θάλασσα;

Στη δική μου ματιά, ο Τσελεστίνο δεν είναι παράλογος. Είναι ένας άνθρωπος που ακούει μέσα του έναν ωκεανό, ενώ όλοι γύρω του απαιτούν να αρκεστεί σε λίγο νερό πίσω από γυαλί. Και αυτή είναι η πικρότερη αλήθεια του έργου: ο άνθρωπος μπορεί να επιβιώνει κανονικά, να εργάζεται, να παντρεύεται, να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του και, παρ’ όλα αυτά, να έχει ήδη πνιγεί. 🌊

Συγγραφέας.. Άλντο Νικολάι

Μετάφραση & Ραδιοφωνική Προσαρμογή.. Ελευθερία Ντάνου

Σκηνοθεσία.. Μανώλης Μαυρομάτης, Ελευθερία Ντάνου

Μουσική Επιμέλεια.. Ρένα Κοβατζή Σκαλτσά

Επιμέλεια Ήχων.. Γίτσας Βαλμάς

Ρύθμιση Ήχου.. Γρηγόρης Γίγας

Ακούγονται οι ηθοποιός (με τη σειρά που εμφανίζονται)..

Μαργαρίτα Λαμπρινού (Μητέρα).. Κώστας Καστανάς (Τσελεστίνο).. Μαρία Κωνσταντάρου (Διάνα).. Γιώργος Χριστόπουλος (Αλμπέρτο).. Γιώργος Μπέλος (Τραγκουήλης).. Βέτα Προέδρου (Ματέα).. Κώστας Παπαγεωργίου (Κλητήρας).. Γιώργος Μάζης (Ενρίκο).. Γιώργος Σαλάχας (Λουτσιάνο).. Ρένα Βενιέρη (Αμέλεια).

📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα!

https://www.youtube.com/@angeligeorgia808

Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο

👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support

Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι

👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67

🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖